Zeleni venac

Na prostoru današnjeg Zelenog venca, današnje Brankove i Kosmajske ulice (maršala Birjuzova) nalazilo se veliko hrišćansko groblje premešteno po naredbi kneza Miloša na Tašmajdan. Centar današnjeg Zelenog venca pokrivala je velika bara a na uglu današnjih ulica Brankove i Pop Lukine bilo groblje na kome su sahranjivani umrli od zaraznih bolesti. Za prelazak preko bare, u koju se slivala voda s Terazijskog grebena i dalje ka Savamali, bio je neophodan čamac. Sredinom XIX veka na tom prostoru počela je izgradnja pozorišta posle isušivanja močvare.

Odluka o podizanju pozorišta doneta je 20. februara 1852. kada je srpska vlada odlučila da za tu namenu izdvoji 2.000 dukata. Izgradnja je počela po projektu italijanskog arhitekte Kasana koji je živeo u Beogradu, ali je početni kapital brzo potrošen na bezuspešno zidanje temelja na močvarnom zemljištu. Dobrovoljnim prilozima izgradnju su pomogli i knez Aleksandar Karađorđevic i Miša Anastasijević, obrazovan je i odbor za prikupljanje priloga ali su radovi ipak obustavljeni 1853. Iz Beča je došao u to vreme poznati arhitekta Baumgarten da proceni mogucnost za izgradnju pozorišta na takvom terenu. Njegova konačna ocena bila je da će se cela zgrada srušiti za nekoliko meseci ili najviše nekoliko godina ako bude sagradena na takvom tlu. Temelj neizgrađenog pozorišta kasnije je potvrdio ispravnost Baumgartenove procene. Arhitekta Kasano ipak je naplatio svoj projekt i vratio se u Italiju.

Ako Zeleni venac nije dobio pozorište – u kafanama nije oskudevao, pa je po jednoj od njih i dobio današnji naziv. Kafana Zeleni venac imala je na ulazu venac od zelenog pleha umesto firme, po cemu je i čitav kraj nazvan. Pijaca Zeleni venac nastala je na obodu bare sedamdesetih godina XIX veka, a zvanično je otvorena u februaru 1926. godine na početku Abadžijske čaršije.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Narodnog fronta: ulica je nastala od stare Abadžijske čaršije; krojači u prvi mah nisu želeli da nasele ovu novoprosečenu ulicu tako da je od prvosagrađenih 46 dućana 17 u početku bilo prazno; od 1836. ulica je nazvana Abadžijska iako su se abadžijama kasnije pridružile i ostale zanatlije kada je Čaršija produžena ka uglu s današnjom Knez Miloševom ulicom; od 1929. do 1930. ulica je nazvana Kraljice Natalije, a zatim Kraljice Katarine; posle Drugog svetskog rata dobila je današnji naziv
  • Brankova: od 1828. počelo je uklanjanje starog groblja na prostoru današnje Brankove ulice ka Varoš-kapiji, kao i izgradnja novog naselja van šanca; kako su kuće u tom kraju podizali najviđeniji i najimućniji ljudi tog vremena ulica je nazvana Gospodska a kasnije Brankova po Branku Radičeviću, velikom srpskom pesniku koji je stanovao u kući do kafane Engleska kraljica, kasnije Zlatni grozd; u toj ulici, dok se još zvala Gospodska, stanovali su mnogi ministri pa i tadašnji predsednik vlade Marinković
  • Sremska: od 1872. do 1896. zvana Telegrafska; od 1896. do 1930. Sremska; od 1930. do 1946. Milorada Draškovića; od 1946. ponovo je dobila naziv Sremska ulica
  • Jug Bogdanova: do 1895. Jedrenska
  • Prizrenska: ovoj ulici nikada nije menjan naziv a dobila ga je 1872. kada je spajala Gospodsku ulicu i Kragujevački drum (danas Terazije). Naziv nije dat po stanovnicima ulice već je odlučeno da dobije naziv po staroj prestonici Raške – Prizrenu

Savamala

Savamahala spaljena je 1739. prilikom povlačenja Austrijanaca a naseljavanje je ponovo počelo 1820. van šanca koji je zatvarao beogradsku varoš. Savamala je nekada zahvatala prostor od današnje Karađorđeve ulice do početka Ade Ciganlije, duž Ciganske bare, kasnije nazvane Bara Venecija, od ulice Kralja Milana do Nemanjine i od Terazija ka Savskoj padini. Bara Venecija nasipana je od 1867., posle odlaska Turaka, a nasipanje prostora današnje Železničke stanice završeno je 1882. zemljom iz Prokopa koji je tako i nastao i dobio naziv.

Prvi stanovnici duž Bare Venecije bili su Cigani pa je i prvi naziv Savamale bio Ciganska mala. To se, pre svega, odnosilo na deo oko Male pijace, kasnije Žitne pijace i prostor današnjih ulica – Kraljevića Marka, Svetozara Radića, Savske, Travničke, Hercegovačke, ali i Bosanske, Narodnog fronta, Lomine i Balkanske ulice, o čemu postoje svedočenja Joakima Vujića iz 1826.

Knez Miloš je od beogradskog vezira Maršali Ali-paše dobio zemljište na prostoru Savamale koja je 1832. imala 150 kuća ali se u poreskim knjigama iz 1835. pominje samo 11 kuća. Po naredbi kneza Miloša Savamalci su raseljeni u Palilulu kako bi bili sagrađeni Velika kasarna, Artiljersko-tobdžijska kasarna, Milošev dvor, Novo zdanje i zgrada Državnog saveta.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Karađorđeva: Tefterdarska (po Tefterdarskoj džamiji); Ciganski sokak, Banjalučka (po Banjalučkoj kapiji naziv iz vremena austrijske vladavine do 1872.), od 1872. do 1906. deo ulice od Kalemegdana do Crnogorske nazvan je Savska, od Crnogorske do Kraljevića Marka – Majdanska, a deo od Kraljevića Marka do Železničke stanice – Moravska
  • Balkanska: prvi put ulica je tako nazvana 15. marta 1872. dok je deo od Admirala Geprata do Nemanjine ulice nosio naziv Pivarska, po Velikoj pivari koja se nalazila na današnjoj raskrsnici Balkanske, Admirala Geprata i Gavrila Principa. Pivarska ulica postala je deo Balkanske ulice rešenjem iz 1896. tako da je Balkanska ulica jedna od malog broja beogradskih ulica koja nikad nije menjala naziv.
  • Gavrila Principa: od 1872. do 1896. zvana Savamalska; od 1896. do 1946. Bosanska
  • Slobodana Penezića-Krcuna: Savska ulica (naziv od 1872. – u to vreme spajala Paranosov han, danas hotel Bristol, s Mostarom); Moravska od 1895; od 1930. do 1945. Štrosmajerova, a zatim ponovo Savska

Zerek

U vreme turske vladavine Beogradom prostor od današnjeg Studentskog trga prema Jovanovoj pijaci ka Dorćolu i Kalemegdanu nazivao se Zerek (zejrek – vidik). S tog dela varoši pucao je pogled na Dunav i Banat, ali i ka Mirijevu i Višnjici, u to vreme pusta brda na desnoj obali Dunava. Takođe ima podataka da je hrišćansko stanovništvo današnju ulicu Kralja Petra takođe nazivalo Zerek, kao i kraj od sadašnje Uzun Mirkove do Dušanove ulice.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Cara Dušana: u XVIII veku to je bila najveća ulica beogradske varoši, za vreme vladavine austrijske vojske u njoj je bilo sedište carskog namesnika i glavne administracije i tada se zvala Dunavska ulica; u vreme turske vladavine nosila je naziv Vidinska ulica, po Vidin-kapiji na kraju ulice; po najmoćnijem srpskom vladaru caru Dušanu nazvana je 1872. godine
  • Dobračina: ova ulica danas povezuje Vasinu i ulicu Cara Dušana, a nazvana je po Jovanu Dimitrijeviću, poznatom trgovcu stokom u Karađorđevo vreme, koji je kao gružanski knez podigao bunu protiv Turaka u Drugom srpskom ustanku; ulica je dobila naziv 1872. i zapravo predstavlja Dimitrijevićev nadimak koji se odnosi na njegovo mesto rođenja – Dobrač
  • Đure Đakovica: prvobitno nazvana Baštovanska 1872.; od 1909. do 1939. Radenička; od 1939. do 1946. zvala se Kneginje Olge; a zatim dobija današnji naziv
  • Rige od Fere: jedna od prvih imenovanih beogradskih ulica – još 1789., prema austrijkim zapisima, zvala se ulica Eski-age; od 1872. preimenovana je u Dečansku; od 1888. do 1896. bila je Gročanska, a posle toga Ljubička do 1908.; sadašnji naziv dobila je 1908. po grčkom pesniku i patrioti, koji se borio za nacionalno oslobođenje Grčke, Rigi od Fere, koga su Austrijanci uhapsili u Trstu i predali Turcima a pogubljen je zajedno sa još sedam drugova 24. juna 1798. u Nebojša kuli na dunavskom pristaništu (u isto vreme kada je ova beogradska ulica dobila naziv, u Atini je jedna ulica nazvana po Karađorđu)
  • Simina: ulica je dobila naziv 1872. po Simi Nešiću koji je poginuo prilikom sukoba na Čukur česmi 1862.; Sima Nešić bio je poliglota – govorio je francuski, nemački, grčki i jevrejski jezik i bio prevodilac u srpskoj policiji; Simina ulica danas spaja Francusku i Višnjićevu ulicu
  • Zmaja od Noćaja: od 9. februara 1848. donji deo današnje ulice nazvan je Čukićeva, a 15. marta 1872. Noćajska; današnji naziv je dat 1894.
  • Gospodar Jevremova: donji deo ulice nazvan je Dositejeva 1848. godine, a u isto vreme gornji deo današnje Gospodar Jevremove dobio je naziv Džamijska (po Bajrakli džamiji)
  • Gospodar Jovanova: prilikom određivanja naziva ulica 1848. godine današnja ulica je bila podeljena u dva dela – Mladenovu i Molerovu; današnji naziv dobila je 1895.

Dorćol

Naziv jednog od najstarijih krajeva Beograda – Dorćola, turskog je porekla i znači raskršće četiri puta (dort – četiri, jol – put). Dorćol je u početku označavao samo raskršće današnjih ulica Kralja Petra, Dušanove i Dubrovačke. Tu se nalazila velika pijaca polovnih, starih stvari zbog čega su je Turci zvali Bitpazar.

Posle turskog bombardovanja beogradske varoši s tvrđave (Kalemegdana) 1862. pijaca je raseljena. Kako su se dućandžije rasporedile po celoj varoši, na intervenciju državne srpske vlasti 1887. ponovo su skupljeni svi na jedno mesto – u gornji deo Fišekdžijske ulice (danas Bulevar Kralja Aleksandra u nivou hotela Metropol).

Dorćol je prethodno bio nazivan Dunavska varoš u kojoj su većinu stanovništva činili Dubrovčani i Jevreji, a kasnije i Turci. Posle osvajanja Beograda 1717., Austrijanci obnavljaju Dunavsku varoš i između ostalog podižu i veliku palatu princa Evgenija Savojskog, carskog namesnika. Turci su ovo najmonumentalnije zdanje Austrijanaca na Dorćolu kasnije prozvali Pirinc-han, a Srbi prihvatili naziv pirinčana. Srušena je 1739.

Stambol-kapija

Stambol-kapija nalazila se na prostoru današnjeg Trga Republike, ali je u vreme turske vladavine tu bila bara koja je pokrivala današnju Nušićevu, Kolarčevu i Makedonsku ulicu. Kapiju je s brežuljkom kod početka Kolarčeve ulice spajao drveni most ispod koga je prolazio rov napunjen vodom. Do 1835. sa strane rova ka Terazijama i Paliluli nije bilo nijedne kuće, da bi tek polovinom XIX veka počelo naseljavanje tog kraja. Ilija Milosavljević – Kolarac sagradio je 1860. veliku jednospratnu kuću u blizini današnjeg Narodnog pozorišta. U toj zgradi nalazila se pošta, dok je u drugom delu bila smeštena katolička crkva a kasnije kafana i bioskop s baštom. Na spratu je stanovao Ilija Milosavljević dok se u drugom delu nalazio austrijski konzulat.

Stambol-kapija srušena je 1868. godine kada je na tom prostoru sagrađeno Narodno pozorište, a 14 godina kasnije, 1882., podignut je spomenik knezu Mihailu.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Vasina: prvi naziv Carigradska; Stambol-kapijska od 1848. kada je povezivala Kalemegdan sa Stambol-kapijom, ujedno početak Carigradskog druma; do 1872. zvana i Stambolska ulica, od 1872. Vase Čarapića, koji je poginuo 20. novembra 1806. kod Stambol-kapije prilikom juriša na Beograd u Prvom srpskom ustanku (izdahnuo u Karađorđevom ustaničkom štabu na Tašmajdanu); naziv ulice kasnije skraćen u Vasina
  • Francuska: prvi naziv Deli Ahmetova; od 1872. deo ulice od današnjeg Trga Republike do Gospodar Jevremove zvao se Glumačka ulica, a drugi deo od Dušanove ka Dunavu nazvan je Vršačka ulica; od 1896. Glumačka ulica preimenovana je u Pozorišnu ulicu; naziv Francuska ulica određen je 1930.
  • Zmaj Jovina: Kneginje Ljubice od 1872. do 1947.; Boleslava Bjeruta od 1947. do 1950.; sadašnji naziv po pesniku Jovanu Jovanoviću Zmaju dobila je 1950.
  • Makedonska: od 1872. do 1896. Kastriotova; od 1896. do 1920. Makedonska; od 1920. do 1946. Poenkareova; od 1946. do 1952. Staljingradska, da bi posle razlaza bivše Jugoslavije i bivšeg Sovjetskog Saveza ponovo bio vraćen naziv Makedonska 1952.
  • Svetogorska: prvi naziv određen je 1872. – Dva bela goluba, po nazivu kafane (sagrađene 1840. a srušene 1903. godine) koja se nalazila na uglu te i Kondine ulice; od 1896. do 1922. nosila je naziv Svetogorska; od 1922. do 1930. Bitoljska; od 1930. do sredine Drugog svetskog rata Žorža Klemansoa, kada je nemačka vlast vratila naziv Svetogorska ulica; od 1946. dobija naziv Lole Ribara, a 2002. vraćen ponovo naziv Svetogorska

Varoš-kapija

Varoš-kapija je najstariji deo Beograda, nastao na prostoru oko Saborne crkve, nazvan po kapiji kroz koju se ulazilo u deo varoši ograđen šancem, na uglu današnje Pop Lukine ulice. Šanac se prostirao od Velikih stepenica ka Kosančićevom vencu i dalje ka današnjem restoranu Ruski car u Knez Mihailovoj ulici. Kapija je porušena 1862. godine a iz tog perioda ostali su sačuvani Konak kneginje Ljubice i Konak kneza Mihaila.

Kosančićev venac, od današnje Brankove do Pariske ulice i od Pop Lukine do Karađorđeve na Savskoj padini, nazvan je po pobratimu Miloša Obilića, junaku Kosovskog boja, Kosančić Ivanu.

Topličin venac je, kao i Kosančićev, dobio naziv po kosovskom junaku, takođe pobratimu Miloša Obilića – Milanu Toplici. Topličin venac prostire se od Varoš-kapije do Obilićevog venca, između ulica Cara Lazara, Vuka Karadžića, Čubrine, Maršala Birjuzova, Carice Milice i Zmaj Jovanove.

Obilićev venac pokrivao je nekada prostor od Topličinog venca do sadašnje ulice Braće Jugovića a naziv je dobio za vreme kneza Milana Obrenovića 1872. po najvećem junaku Kosovskog boja Milošu Obiliću. Danas se Obilićev venac prostire do hotela Mažestik, a s južne strane do Zelenog venca.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Pop Lukina: Varoš-kapijska (tako se nekada nazivala i današnja Čubrina ulica koja je dobila naziv po pesniku Simi Milutinoviću – Čubri)
  • Gračanička: Školska i Šarene mejane
  • Rajićeva: Menzulanska (po menzulani – prvoj pošti u Beogradu)
  • Cara Lazara: Saraf Kostina (naziv iz 1848. po bankaru Kosti) zatim Kneza Lazara do 1909. po srpskom knezu Lazaru Hrebeljanoviću)
  • Vuka Karadžića: Policajna (u toj ulici nalazile su se evangelistička crkva iz 1855., Delijska česma iz 1843. i Defterdarova džamija koju je 1862. zauzeo kapetan Đoka Vlajković)
  • Maršala Birjuzova: Pop Pantino sokače, zatim Kosmajska od 1872. do 1965.

Uzun Mirkova

Stambol-kapijska po odluci Ministarstva unutrašnjih poslova od 9. februara 1848. Ulica je nazvana po Uzun Mirku Apostoloviću, junaku iz Prvog srpskog ustanka koji je zauzeo Savakapiju. Tog datuma dati su prvi zvanični nazivi glavnim beogradskim sokacima oko Kalemegdana: Jalija: danas Jevrejska; Šarene mejane: danas Gračanička; Mitropolitska: danas Kneza Sime Markovića; Jelenska: danas Ivan Begova; Varoškapijska: danas Čubrina; Školska: danas Gračanicka; Menzulanska: danas Rajićeva; Saraf-Kostina: danas Cara Lazara; Stambol-kapijska; danas donji deo Vasine; Lomina; danas gornji deo Uzun Mirkove; Čukićeva: danas donji deo Zmaja od Noćaja; Pijakina: danas Simina; Dositejeva: danas Gospodar Jevremova; Mladenova; danas Gospodar Jovanova; Jakovljeva: danas Jovanova pijaca; Džamijska: danas gornji deo Gospodar Jevremove; Kujundžijina: danas gornji deo Višnjićeve; Sakačesmenska: danas donji deo Višnjićeve; Molerova; danas deo Gospodar Jovanove; Živkovićeva: danas Rige od Fere; Policajna: danas donji deo Vuka Karadžića; Hajduk Veljkova: danas Dobračina; Sava-kapijska: danas Pariska; Glavaševa: danas nepoznata.

Tadeuša Košćuška

Prvi naziv od 1872. do 1896. godine Gradsko polje gornje i donje; 1896. do 1930. Knez Mihailov venac; od 1930. do 1946. godine Maršala Pilsudskog.

1934. godine tokom radova na podvožnjaku u ulici Tadeuša Košćuška, radnici su naišli na lobanju, par cokula, dve bombe, jednu čuturu toliko čvrsto zapečaćenu da je, pisale su “Novosti”, i dvadeset godina kasnije u njoj i dalje bila voda. U zemlji ispod samog podvožnjaka pronađeno je ukupno 60 skeleta branilaca Beograda. Udruženje branilaca Beograda podiglo je 1934. godine spomen ploču palim drugovima, a kosti onih koji su pronađeni prenete su u spomen kosturnicu na Novom groblju. Ona je posvećena braniocima Beograda i podignuta 1931. godine i u njoj su pohranjene kosti 3.529 identifikovana i 1.074 neidentifikovana srpska vojnika.

Knez Mihailova

Posle odlaska Turaka iz Beograda 1867. počelo je uklanjanje krivudavih sokaka, pa je tako 1870. nastala Knez Mihailova ulica, i to od bivše Kalemegdanske i Vojvodske ulice i produženjem do Terazija. Bilo je neophodno uklanjanje Delijske česme koja se nalazila u blizini kafane Ruski car, šanca i zidina starog rimskog vodovoda kako bi ulica bila proširena i produžena do Terazija. Naziv je dobila po knezu Mihailu koji je vladao Srbijom od 1838. do 1842. i od 1860. do 10. juna 1868. kada je ubijen u Košutnjaku.

Kralja Petra

Ulica Kralja Petra Prvog Oslobodioca verovatno je najstarija ulica u Beogradu jer je postojala još o vreme Rimljana o čemu svedoče iskopine rimskih javnih građevina. U srednjem veku bila je poznata kao trgovački centar dubrovačkih trgovaca pa je i zvana Dubrovačka ulica. U XVII veku nazvana je Biskupska, a u XVIII veku Kamena ulica. U XIX veku ulica je bila podeljena u tri dela: u gornjem delu nazvana je Glavna čaršija, u srednjem delu Zerečka, a u donjem delu Bitpazarska. Posle Prvog svetskog rata nazvana je po Kralju Petru Prvom Oslobodiocu, a posle Drugog svetskog rata dobija naziv 7. jula (dan ustanka 1941. protiv Nemaca) da bi 1994. ponovo postala ulica Kralja Petra.

To je ulica koja poput duge spaja dve civilizacije, dve kulture i dve reke – Savu i Dunav, poput sedla prebačenog preko hrbata Beograda koji liči na leđa bika. Onaj deo uz Savu zvao se srpska ili savska varoš jer je pripadao srpskim trgovcima, a deo prema Dunavu nemačka ili dunavska varoš jer su u njemu, kao u kakvom malom Vavilonu živeli dubrovački, bokeljski, jemenski i jevrejski trgovci, a bilo je tu i Grka, Italijana i ne mali broj Austrijanaca zaostalih iza austrijske okupacije Srbije. Ne postoji grad na svetu koji u jednoj jedinoj ulici, kao što je Ulica kralja Petra, ima Sabornu pravoslavnu crkvu, tursku džamiju i jevrejsku opštinu.

Pođimo redom: Saborna crkva, zadužbina kneza Miloša podignuta je 1840., a delo je (kakvog li apsurda) nemačkog arhitekte Verfelda. Preko puta nje, nalazi se najstarija beogradska kafana, koja se u početku zvala “Kod Saborne crkve” ali su crkveni oci zbog svetogrđa zabranili da nosi to ime, pa je vlasnik, umesto firme, tražeći novi naziv postavio znak pitanja koji stoji i dan današnji na njoj.

Na samo pedesetak metara od Ulice kralja Petra, na kraju Gospodar Jevremove, stoji Bajrakli džamija podignuta 1690. novcem trgovca čojom Hadži Alije, pa se u starim dokumentima pominje i kao Čohadži džamija. Pokraj nje je turbe (nadgrobni spomenik) čuvenom dervišu Šejhu Mustafi, iz 1783.

Pođemo li dalje ovom jedinstvenom ulicom, nailazimo na velelepno zdanje Jevrejske opštine koja i dan današnji radi i okuplja potomke beogradskih Sefarda iz znamenitih porodica Alkalaja, Medina, Amara, Levija, Kalderona i ostalih. U ovom kraju na Dorćolu odrasli su slikar i političar Moše Pijade, izvanredni umetnik Leonard Koen, poznata braća Baruh i kolekcionar Erih Šlomović. O ugledu i imetku ovih trgovačkih familija i dan-danas svedoče lepa zdanja u stilu poznog baroka i rane secesije. Ovaj kraj se zvao Zerek, a Jevreje koje je u petnaestom i šesnaestom veku izgnala španska kraljica Izabela primio je turski sultan Sulejman Veličanstveni, pa su se uglavnom naselili u Sarajevu i Beogradu gde su ostali do dana današnjeg.

Ova ulica se najpre zvala Dubrovačka, a tako se i danas zove njen produžetak koji vodi do obale Dunava. To ime dobila je 1872. kada su beogradske ulice prestale da se zovu po zanatima koji su se u njima upražnjavali: Ratarska, Kujundžijska, Abadžijska, Čohadžijska… U neposrednoj blizini ove ulice, sa savske strane, nalaze se i dve ambasade, francuska i austrijska – država između kojih se mnogo godina odlučivalo o sudbini Srbije. Okanemo li se na trenutak istorije, odvešćemo radoznalog stranca u beogradski Aero-klub na uglu Uzun-Mirkove i Kralja Petra, najelitnije mesto u Beogradu pre Drugog svetskog rata, koje je i danas zadržalo svoju ekskluzivnost luksuznih baroknih salona i visoke srednjoevropske kuhinje.

U blizini je i remek-delo savremene arhitekture, staklena palata “Cepter”, u kojoj se nalazi jedna od najbolje opremljenih beogradskih knjižara i ugledna galerija slika. U pokrajnoj ulici je i Muzej Vuka Karadžića, a tu je i Pozorišni muzej.

Koliko je ova ulica, jedna od mnogih, upisana u srca Beograđana, najbolje svedoči podatak da je na njenom uglu sa Knez Mihailovom, izvršena prva mala revolucija u socijalizmu protiv takozvanih sivih restorana društvene ishrane u prvom mlečnom restoranu otvorenom u posleratnom Beogradu pod poetičnim imenom “Snežana”. Tu su se, dake, prvi put umesto vladavine crnog hleba, pojavile kifle, do tada čudo neviđeno. Kifle, koje su kao što se zna, dobile svoj oblik polumeseca kao sećanje na tursku opsadu Beča, označile su kraj pedesetih prošlog veka u Beogradu, početak kraja sumorne socijalističke kuhinje. Kakve li ironije! “Snežana” je danas jedan sasvim običan beogradski kafe čije se uloge u našim životima malo ko seća.

Kralja Petra ulica ima samo jedan nedostatak. U njoj gotovo da nema nijednog drveta, što je dokaz da je jedna od najurbanijih ulica, od samog početka, pobegla od “šumskog” porekla. Ovo, inače, nije ulica u kojoj se ljubavnici grle u kapijama, niti ulica u kojoj se šeta. Suviše je značajna za obe te stvari, ali to ne znači da se u njoj, oni koji se vole, ne drže za ruke, naročito u otmenom restoranu “Ke pasa”, koji je takođe i mali luksuzni hotel sa pet zvezdica, gde se neguje meksička kuhinja.

Tu je i italijanski restoran sa srpskim nazivom “Košava” gde bi slučajni gost mogao da pojede najbolji karpačo u gradu, nimalo lošiji od onog u venecijanskom “Haris baru” u kojem ga je kao specijalitet lansirao čuveni Ćiprijani. No, to ne znači da posle toga taj gost ne bi otišao stotinak metara niže, u orijentalnu poslastičarnicu na desert, gde mu na raspolaganju stoje isključivo turske poslastice: baklave, tulumbe, kadaif, sudžuk, tufahije i ćeten-halva, sve to, zaliveno bozom. Tu poslastičarnicu, inače, drži jedan od potomaka čuvene familije poslastičara sa Šar-planine, Pelivana. Ne zaboravimo ni hotel “Rojal” pri dnu ulice koji se donedavno zvao “Toplice” u kojem su tradicionalno odsedali turisti iz Istočne Evrope, danas jedan od najelitnijih hotela u Beoradu.

Na kraju, ova je ulica najbolja potvrda istinitosti reči Milana Grola iz tridesetih godina prošlog veka da je Beograd “završan han na dugom karavanskom drumu, poslednji bazar Carigrada i prvi magazin Beča, na savskom đumruku”.