Zeleni venac

Na prostoru današnjeg Zelenog venca, današnje Brankove i Kosmajske ulice (maršala Birjuzova) nalazilo se veliko hrišćansko groblje premešteno po naredbi kneza Miloša na Tašmajdan. Centar današnjeg Zelenog venca pokrivala je velika bara a na uglu današnjih ulica Brankove i Pop Lukine bilo groblje na kome su sahranjivani umrli od zaraznih bolesti. Za prelazak preko bare, u koju se slivala voda s Terazijskog grebena i dalje ka Savamali, bio je neophodan čamac. Sredinom XIX veka na tom prostoru počela je izgradnja pozorišta posle isušivanja močvare.

Odluka o podizanju pozorišta doneta je 20. februara 1852. kada je srpska vlada odlučila da za tu namenu izdvoji 2.000 dukata. Izgradnja je počela po projektu italijanskog arhitekte Kasana koji je živeo u Beogradu, ali je početni kapital brzo potrošen na bezuspešno zidanje temelja na močvarnom zemljištu. Dobrovoljnim prilozima izgradnju su pomogli i knez Aleksandar Karađorđevic i Miša Anastasijević, obrazovan je i odbor za prikupljanje priloga ali su radovi ipak obustavljeni 1853. Iz Beča je došao u to vreme poznati arhitekta Baumgarten da proceni mogucnost za izgradnju pozorišta na takvom terenu. Njegova konačna ocena bila je da će se cela zgrada srušiti za nekoliko meseci ili najviše nekoliko godina ako bude sagradena na takvom tlu. Temelj neizgrađenog pozorišta kasnije je potvrdio ispravnost Baumgartenove procene. Arhitekta Kasano ipak je naplatio svoj projekt i vratio se u Italiju.

Ako Zeleni venac nije dobio pozorište – u kafanama nije oskudevao, pa je po jednoj od njih i dobio današnji naziv. Kafana Zeleni venac imala je na ulazu venac od zelenog pleha umesto firme, po cemu je i čitav kraj nazvan. Pijaca Zeleni venac nastala je na obodu bare sedamdesetih godina XIX veka, a zvanično je otvorena u februaru 1926. godine na početku Abadžijske čaršije.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Narodnog fronta: ulica je nastala od stare Abadžijske čaršije; krojači u prvi mah nisu želeli da nasele ovu novoprosečenu ulicu tako da je od prvosagrađenih 46 dućana 17 u početku bilo prazno; od 1836. ulica je nazvana Abadžijska iako su se abadžijama kasnije pridružile i ostale zanatlije kada je Čaršija produžena ka uglu s današnjom Knez Miloševom ulicom; od 1929. do 1930. ulica je nazvana Kraljice Natalije, a zatim Kraljice Katarine; posle Drugog svetskog rata dobila je današnji naziv
  • Brankova: od 1828. počelo je uklanjanje starog groblja na prostoru današnje Brankove ulice ka Varoš-kapiji, kao i izgradnja novog naselja van šanca; kako su kuće u tom kraju podizali najviđeniji i najimućniji ljudi tog vremena ulica je nazvana Gospodska a kasnije Brankova po Branku Radičeviću, velikom srpskom pesniku koji je stanovao u kući do kafane Engleska kraljica, kasnije Zlatni grozd; u toj ulici, dok se još zvala Gospodska, stanovali su mnogi ministri pa i tadašnji predsednik vlade Marinković
  • Sremska: od 1872. do 1896. zvana Telegrafska; od 1896. do 1930. Sremska; od 1930. do 1946. Milorada Draškovića; od 1946. ponovo je dobila naziv Sremska ulica
  • Jug Bogdanova: do 1895. Jedrenska
  • Prizrenska: ovoj ulici nikada nije menjan naziv a dobila ga je 1872. kada je spajala Gospodsku ulicu i Kragujevački drum (danas Terazije). Naziv nije dat po stanovnicima ulice već je odlučeno da dobije naziv po staroj prestonici Raške – Prizrenu
Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on RedditPrint this pageEmail this to someone

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *