Vračar

Istorija Vračara mnogo je jasnija od nastanka njegovog naziva. Vračar bi mogao da bude naziv izveden iz reci vrač (čovek koji leči ali i proriče sudbinu). Zbog toga se i pominje Stevan Hromi, zvani Vrač, koji je u okolini Beograda proricao sudbinu. Naziv ovog beogradskog kraja mogao bi da potiče i od doktora Vita Romita koji je 1824. podigao veliku kuću, takozvanu doktorovu kuću, koju kasnije nazivaju luda kuća (u toj zgradi je danas psihijatrijska klinika).

Na Vračaru je izgrađena i prva opservatorija (1931. ju je smenila ona na sadašnjoj Zvezdari koju je narod nazvao Zvezdarnica po kojoj je i cela besputna okolina dobila ime), zatim vojna kasarna i akademija, Etnografski muzej, Bolnica Kraljice Drage i kuća za gluvoneme. Posle Prvog svetskog rata, na vračarskoj visoravni kod Mostara, u blizini Psihijatrijske klinike, podignute su sanitetske barake u kojima su lečene kožne bolesti, takođe i guba, pa je taj kraj Vračara dobio naziv Guberevac.

Crveni krst je danas deo velike vračarske opštine a naseljavanje tog dela Beograda počelo je sedamdesetih godina XIX veka. Crvenom krstu prethodio je stari drveni krst koji je, prema legendi, označavao mesto na kome su Turci 1595. spalili mošti svetog Save iako ima podataka da je podignut u spomen čoveka koga su na tom mestu opljačkali i ubili drumski razbojnici. Izvesno je da je početkom marta 1847. knjižar i knjigovezac Gligorije Vozarević podigao nov krst na svom imanju ukrašen ikonama Svete trojice, s jedne strane, i svetog velikomučenika Đorda, s druge, koga je Vozarević slavio kao svoju slavu, zabeležile su ‘Novine Serbske’. Vozarevićev krst obnovljen je prvi put 1895. pa 1923. i na kraju 1933. kada je, po ugledu na stari crveni krst, zamenjen krstom od crvenog kamena uz natpis Vozarev krst.

Čubura je takođe deo Vračara a u sastav beogradske varoši ušla je 1907. Naseljevanje Čubure počelo je sedamdesetih godina XIX veka a naziv je dat po izvoru u današnjoj ulici 14. decembra. Naziv je turskog porekla i označava stublinu, bure bez dna iz kojeg je isticala voda.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Proleterskih brigada: od 1872. ova ulica završavala se kod današnje Beogradske ulice, a počinjala od Dobrinjske; deo od Kneza Miloša do Dobrinjske tada je nazvan Nadeždina a od Kneza Miloša do Beogradske Krunska ulica; od 1896. Gospodar Jevremova (po mlađem bratu kneza Miloša); od 1909. do 1933. nosila je naziv Krunska; drugi deo ulice od 1933. do 1946. je bio Kneginje Perside (po supruzi Aleksandra I Karađorđevića); 1946. do 1951. Moskovska, da bi naziv Proletrskih brigada dobila 1951
  • Njegoševa: prvi naziv bio je Prijepoljska a čitav kraj bio je poznat kao Grantovac po imanju austrijske grofovske porodice Grant uz čije je imanje i prosečena ulica; 1896. nazvana je po Petru II Petroviću Njegošu; ova ulica danas spaja pijacu na Cvetnom trgu i Kalenićevu pijacu a do danas su sačuvani Vračarski dom podignut 1900. i zgrada Treće beogradske gimnazije iz 1905
  • Save Kovačevića: prvi naziv bio je Mileševska od 1896. do 1946. kada je preimenovana u ulicu legendarnog partizana poginulog na Sutjesci
  • Maksima Gorkog: od 1888. do 1896. naziv je bio Velikomokroluški put; od 1926. do 1946. Prestolonaslednika Petra, posle toga je nazvana po velikanu ruske književnosti
  • Ivana Milutinovića: od 1935. do 1947. nosila je naziv Vinarska. Bulevar Crvene armije: od 1923. do 1950. Reonska ulica; od te ulice nastao je Južni bulevar tako nazvan 1930.; od 1950. do 1953. Bulevar Aleksandra Rankovića; od 1953. do 1965. ponovo je vraćen naziv Južni bulevar; od 1965. Bulevar Crvene armije
Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on RedditPrint this pageEmail this to someone

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *