Tašmajdan

Naziv ovog dela Beograda, danas parka, turskog je porekla i znači kamenolom (kameni majdan). Međutim, kamenolom je postojao još u vreme Rimljana koji su tim kamenom zidali kuće i spomenike a kasnije je tašmajdanski kamen uzidan u brojne hrišćanske crkve, turske džamije, kule i česme.

Tašmajdan je na početku XIX veka bio strateška tačka za ulazak i izlazak iz Beograda gde se u vreme Prvog srpskog ustanka nalazio i Karađorđev štab sa 3.000 ustanika. Prilikom opsade Beograda 1806. Karađorđe je naneo velike gubitke Turcima jer je tu kotu iskoristio da spreči izlazak turskih vojnika iz beogradske varoši.

Istorija Tašmajdana ujedno je istorija nekropola osvajača i branilaca Beograda. Rimsko groblje prostiralo se severozapadnom stranom Tašmajdana, tursko groblje počinjalo je od nekadašnje Batal džamije koja se nalazila na mestu današnje Savezne skupštine, nemačko groblje bilo je u blizini današnjeg Pionirskog parka a hrišćansko groblje s Varoš-kapije premešteno je, po naredbi kneza Miloša, 1828. na Tašmajdan da bi tek 1888. ponovo bilo premešteno na prostor današnjeg Novog groblja.

Na Tašmajdanu su spaljene mošti svetog Save čije je telo iz manastira Mileševe u Beograd doneo Ahmedbeg Oćuz a kosti spalio veliki vezir Sinan-paša 27. aprila 1594. Mošti svetog Save spaljene su u blizini mesta gde je knez Miloš 1835. podigao Crkvu svetog Marka koja je spaljena 1914. za vreme Prvog svetskog rata. Knez Miloš podigao je staru crkvu svetog Marka kako bi obeležio mesto na kome je 30. novembra 1830. pročitan hatišerif o priznavanju političke samouprave Srbije i berat kojim je knez Miloš priznat za kneza s naslednim pravom. Posle konačnog odlaska Turaka iz Beograda i predaje ključeva Grada knezu Mihailu, Beograđani su godinama na tom delu Tašmajdana organizovali trodnevno slavlje.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Bulevar Kralja Aleksandra: ova najveća beogradska ulica nastala je od Carigradskog ili Smederevskog druma da bi prvi naziv bio Fišekdžijsko sokače a kasnije Fišekdžijska džada; deo od Terazija do Dragoslava Jovanovića od 1872. do 1896. nosio je naziv Markova ulica (prostor Trga Nikole Pašića, prethodno Trga Marksa i Engelsa); Smederevski drum preimenovan je 1896. u Kralja Aleksandra (Obrenovića); od 1946. do 1952. naziv je bio Bulevar Crvene armije a posle toga Bulevar revolucije. 2002. je ponovo preimenovana u Bulevar Kralja Aleksandra.
  • Resavska: prilikom drugog imenovanja beogradskih ulica deo ulice izmedu Pasterove i Kralja Milana nazvan je 1872. Fruškogorska, drugi deo od Kralja Milana do Bulevara Kralja Aleksandra nosio je naziv Resavska ulica do 1922. kada je naziv promenjen u Zrinjskog i Frankopana i važio je do 1946.; od 1946. do 1951. dobila je naziv Generala Ždanova a od 1951. do 1965. Prvog maja; od 1965. do 2002. ponovo Generala Ždanova a posle Resavska
  • Svetozara Markovića: ova ulica do 1953. uvek je bila podeljena na dva dela – od Pasterove do Kralja Milana i od Kralja Milana do Bulevara Kralja Aleksandra; prvi deo ulice od Pasterove nazvan je 1872. Pasterova, od 1896. do 1930. Studenička a od 1930. do 1947. Garašaninova (danas je Ilije Garašanina bivša ulica Georgi Dimitrova, koja prolazi ispod sportskog centra Tašmajdan); drugi deo ulice od Bulevara Kralja Aleksandra do Kralja Milana nosio je takođe brojne nazive kroz istoriju; od 1872. do 1896. Uroševa, od 1896. do 1930. Studenička, posle toga Jovana Ristića do 1949. kada je nazvana Đilasova (po prvom disidentu druge Jugoslavije – preminuo 1995.) zbog čega je ponovo promenila naziv 1953. kada i prvi i drugi deo ulice dobijaju zajednički naziv Svetozara Markovića
Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on RedditPrint this pageEmail this to someone

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *