Savamala

Savamahala spaljena je 1739. prilikom povlačenja Austrijanaca a naseljavanje je ponovo počelo 1820. van šanca koji je zatvarao beogradsku varoš. Savamala je nekada zahvatala prostor od današnje Karađorđeve ulice do početka Ade Ciganlije, duž Ciganske bare, kasnije nazvane Bara Venecija, od ulice Kralja Milana do Nemanjine i od Terazija ka Savskoj padini. Bara Venecija nasipana je od 1867., posle odlaska Turaka, a nasipanje prostora današnje Železničke stanice završeno je 1882. zemljom iz Prokopa koji je tako i nastao i dobio naziv.

Prvi stanovnici duž Bare Venecije bili su Cigani pa je i prvi naziv Savamale bio Ciganska mala. To se, pre svega, odnosilo na deo oko Male pijace, kasnije Žitne pijace i prostor današnjih ulica – Kraljevića Marka, Svetozara Radića, Savske, Travničke, Hercegovačke, ali i Bosanske, Narodnog fronta, Lomine i Balkanske ulice, o čemu postoje svedočenja Joakima Vujića iz 1826.

Knez Miloš je od beogradskog vezira Maršali Ali-paše dobio zemljište na prostoru Savamale koja je 1832. imala 150 kuća ali se u poreskim knjigama iz 1835. pominje samo 11 kuća. Po naredbi kneza Miloša Savamalci su raseljeni u Palilulu kako bi bili sagrađeni Velika kasarna, Artiljersko-tobdžijska kasarna, Milošev dvor, Novo zdanje i zgrada Državnog saveta.

Nazivi ulica: sad i nekad

  • Karađorđeva: Tefterdarska (po Tefterdarskoj džamiji); Ciganski sokak, Banjalučka (po Banjalučkoj kapiji naziv iz vremena austrijske vladavine do 1872.), od 1872. do 1906. deo ulice od Kalemegdana do Crnogorske nazvan je Savska, od Crnogorske do Kraljevića Marka – Majdanska, a deo od Kraljevića Marka do Železničke stanice – Moravska
  • Balkanska: prvi put ulica je tako nazvana 15. marta 1872. dok je deo od Admirala Geprata do Nemanjine ulice nosio naziv Pivarska, po Velikoj pivari koja se nalazila na današnjoj raskrsnici Balkanske, Admirala Geprata i Gavrila Principa. Pivarska ulica postala je deo Balkanske ulice rešenjem iz 1896. tako da je Balkanska ulica jedna od malog broja beogradskih ulica koja nikad nije menjala naziv.
  • Gavrila Principa: od 1872. do 1896. zvana Savamalska; od 1896. do 1946. Bosanska
  • Slobodana Penezića-Krcuna: Savska ulica (naziv od 1872. – u to vreme spajala Paranosov han, danas hotel Bristol, s Mostarom); Moravska od 1895; od 1930. do 1945. Štrosmajerova, a zatim ponovo Savska
Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on RedditPrint this pageEmail this to someone

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *