Prve beogradske crkve

Saborna crkva podignuta je na temeljima crkve koja se pominje u vreme austrijske vladavine Beogradom od 1717. do 1739. Stara crkva sazidana od kamena, s velikim kubetom, bez krsta, bila je toliko uništena posle predaje Beograda 1739. da je 1763. morala da bude srušena. Na njenom mestu sagrađena je nova crkva od drveta koju je 1795. zamenila crkva od čvrstog materijala ali bez zvonika. Zvono je prvi put zazvonilo u turskom Beogradu 16. februara 1830. a doneto je iz sremskog sela Jakova.

Današnja Saborna crkva građena je skoro 9 godina – od 28. aprila 1837. do 8. novembra 1845. Posvećena je arhanđelu Mihailu, krsnoj slavi Miloša Obrenovića, koji je Crkvu zidao kao svoju zadužbinu. Projektovao ju je Austrijanac Franc Janke po ugledu na srpsku crkvu u Sremskim Karlovcima. Idejno rešenje dao je baron Kordon a crkvu su sagradili pančevački i zemunski majstori. U Sabornoj crkvi nalaze se grobovi kneza Miloša Obrenovića, kneza Mihaila, Dositeja Obradovića, Vuka Stefanovića Karadžića i mitropolita Mihajla i Inokentija.

Knez Miloš podigao je i Crkvu svetog Marka na Tašmajdanu čime je obeležio istorijsko mesto na kome je pročitan sultanov hatišerif o priznavanju samostalnosti Srbije 1830. Ta stara crkva uništena je za vreme Prvog svetskog rata a nova, mnogo veća, građena je od 1931. do 1936. U njoj se nalaze mošti cara Dušana i patrijarha Germana.

Crkva Ružica nalazi se na Kalemegdanu, u Gornjem gradu, a naziv je dobila po Ružici, ćerki vojvode Jakše, po kome je nazvana i velika kula pored Zindan-kapije. Turci su porušili crkvu posle osvajanja Beograda 1521. a Austrijanci su na istom mestu 1723. podigli barutanu. Crkva Ružica ponovo je podignuta kada je Beograd opet postao srpski a osvećena je 22. decembra 1867. kada je, posle više od tri veka, održana prva arhijerejska liturgija.

Crkva svete Petke na Kalemegdanu je takođe iz XV veka. U XIX veku, 1834., knez Miloš Obrenović podigao je Topčidersku crkvu i 1845. Voznesensku crkvu u kojoj se nalazi zvono preneto sa zvonika Saborne crkve.

Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on RedditPrint this pageEmail this to someone

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *